سرزمينهايي كه در فاصله كوتاه 196ساله از ايران بزرگ جدا شده اند

با توجه به تهديد هاي مرزي موجودعليه تماميت ارضي ايران بد نيست به اين نكته اشاره كنيم كه سرزمين كنونيايران، تنها سي درصد از ناحيه‌اي وسيع است كه در تاريخ با نام‌هاي‎«ايران‌زمين»،«ايران‌بزرگ » يا «ايرانشهر» و در ‏جغرافيا با نام «فلاتايران» شناخته مي شود. ترفند ها و دسيسه هاي بيگانگان و سستي پادشاهان بيكفايت گذشته بخش هاي زيادي ازاين سرزمين كهن را در طول فاصله كوتاه 196ساله از ايران بزرگ جدا نمود كه مروري بر چگونگي هر يك از اين جدايي ها بهرغم تلخي بسيار براي ميهن گرايان ايراني جهت الزام جديت و حساسيت ما دستكم براي حفظ سرزمين هاي باقيمانده موجود بسيار آموزنده خواهد بود..

گستره سرزمين‌هاي جدا شده از ايران در قراردادهاي تركمانچاي،گلستان،آخال،پار يس و… به قرار زير است:

سرزمين هاي جدا شده قفقاز بر اساس قرارداد هاي گلستان و تركمانچاي با روسيه)1813 و 1828 م(
آران و شروان: ۸۶۶۰۰ كيلومتر مربع؛
ارمنستان: ۲۹۸۰۰ ك .م؛
گرجستان: ۶۹۷۰۰ ك.م؛
‎داغستان: ۵۰۳۰۰ ك.م؛
اوستياي شمالي: ۸۰۰۰ ك.م؛
چچن: ۱۵۷۰۰ ك .م؛
اينگوش: ۳۶۰۰ ;ك.م‎
جمع ‏كل: ۲63700 كيلومتر مربع

سرزمين‌هاي جداشده ايران شرقي براساس پيمان پاريس و پيمان منطقه اي مستشاران انگليسي

هرات وافغانستان: ۶۲۵۲۲۵ ك.م؛
بخش‌هايي از بلوچستان و مكران: 3۵۰۰۰۰ ك.م؛
جمع كل: ۹۷۵۲۲۵ كيلومتر مربع

سرزمين‌هاي جداشده ‏ورارود(ماوراءالنهر) بر اساس پيمان آخال با روسيه(1881 م.)

تركمنستان: ۴۸۸۱۰۰ ك.م؛
ازبكستان: ۴۴۷۱۰۰ ك.م؛
تاجيكستان: ۱۴۱۳۰۰ ك.م؛
‎بخش‌هاي ضميمه شده ‏به قزاقستان: ۱۰۰۰۰۰ك.م؛
بخش‌هاي ضميمه شده به‎قرقيزستان: ۵۰۰۰۰ ك.م؛
جمع كل: 1226500 كيلومترمربع

‏‎سرزمين هاي جداشده جنوب خليج فارس بر اساس پيمان منطقه اي مستشاران انگليس
‎
امارات:83600ك.م:
بحرين:694 ك.م:
قطر:11493ك.م:
عمان:309500ك.م:
جمع كل: 405287كيلومتر مربع

مساحت سرزمين‌هاي جدا شده از ايران دروني به همراه دو سوم كردستانات (كهدر دوره صفويه به اشغال عثماني در آمد و بعد ها در بين سه كشور تركيه،عراقو سوريه تقسيم شد) به مساحت تقريبي 200000ك.م. و نيز عراق به مساحت438317ك.م. در جمع حدود 3.5 ميليون كيلومتر مربع بالغ مي شود كه اين مقدارتجزيه يك كشور در كل تاريخ ايران و دنيا بي سابقه است