ماجرای ۱۶۰۰ طلبه درس خارج آقامجتبی و تصمیمی که همه را غافلگیر کرد
در فضای پرالتهاب امروز، بسیاری از تحلیلها درباره جانشین ولیفقیه شهید حول سیاست میچرخد؛ اما گاهی یک رفتار و ماجرای به ظاهر ساده، میتواند از دهها تحلیل سیاسی عمیقتر باشد. ماجرا مربوط به آغاز سال تحصیلی حوزه در سال ۱۴۰۳ است.
آن تصمیم شخصی، تعطیلی داوطلبانه درس خارج فقه آقاسیدمجتبی بود. طبق آماری که از سوی نهاد برگزارکننده دروس حوزه اعلام شد، در کلاس درس آقامجتبی بیش از ۱۶۰۰ طلبه و فاضل حوزوی ثبتنام کرده بودند؛ حدود ۱۰۰۰ نفر از طلاب قم و نزدیک به ۶۰۰ نفر از مشهد و دیگر شهرها.
در عرف حوزه، تعداد شاگردان درس خارج نشانهای از اقبال علمی طلاب و اعتبار استاد محسوب میشود؛ در حالی که بسیاری از این دروس معمولاً با جمعیتی چند ده تا چند صد نفر برگزار میشود.
انتظار طبیعی در حوزه این است که یک استاد با چنین استقبالی، کرسی درس خود را گسترش دهد؛ اما آقامجتبی تصمیم متفاوتی گرفت و اعلام کرد درس خارج خود را تعطیل میکند.
در سنت حوزه، چنین احتیاطی سابقهای دیرینه دارد. نقل شده یکی از اساتید برجسته در آغاز سال تحصیلی دو هفته درس خود را تشکیل نمیداد تا کلاسهای دیگر اساتید ابتدا شکل بگیرد. علت این بود که در سالهای قبل، استقبال زیاد طلاب از درس او باعث میشد برخی کلاسهای دیگر خلوت یا تعطیل شود. این نوع رفتار در فرهنگ حوزوی، حفظ حرمت استادان و تعادل فضای علمی حوزه تلقی میشود.
این رفتار را میتوان نشانهای از همان ورع و احتیاطی دانست که مرحوم احمد مجتهدی تهرانی، استاد اخلاق حوزه، بارها از آن در شخصیت آقامجتبی یاد میکرد و طلاب را به الگوگیری از آن ترغیب میکرد.
این رویکرد را همچنین میتوان در امتداد سیره سید علی خامنهای دانست؛ رویکردی که در آن ایشان نیز سالها اجازه انتشار گسترده دروس خارج خود را نمیدادند تا مبادا به کمرونق شدن دروس دیگر اساتید حوزه بینجامد.