گرفتن حق مظلوم

بازارهای مدینه از ابتدای تشکیل حکومت اسلامی توسط نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و آله تحت نظارت بود پیامبر صلی الله علیه و آله در بر انباری که در آن طعام بود نظارت کرد و رطوبتی در آن یافت فرمود: صاحب این انبار، این چیست؟ گفت یا رسول الله باران بر آن باریده پیامبر فرمودند: چرا طعام را خشک نکردی و بیرون نگذاشتی تا مردم رطوبت آن را ببینند. هر که خیانت ورزد از ما نیست.1
امام‌ باقرعلیه السلام نیز مى فرماید:
امیرالمؤ‌مینن علی بن ابی طالب علیه السلام وقتى در کوفه‌ بود هر روز صبح‌ از دارالاماره‌ بیرون‌ مى آمدند و در هر بازارى مى ایستاد و ندا سر مى دادند، اى تاجران‌ و سرمایه داران تقواى خداوند عز و جل‌ پیشه‌ کنید. هنگامى که‌ بازاریان‌ صداى او را مى شنیدند، هر چه‌ در دست‌ داشتند، زمین‌ مى گذاشتند و به‌ سخنان‌ حضرت‌ گوش‌ فرا مى دادند که‌ مى فرمود: طلب‌ خیر را بر هر چیز مقدم‌ دارید و با سهل‌ گرفتن‌ در معامله‌ به‌ مال هایتان برکت‌ بخشید و با بردبارى خود را زینت‌ دهید. از سوگند و قسم خوردن دورى نمایید و از دروغ‌ فاصله‌ بگیرید و تن‌ به‌ ظلم‌ ندهید و در معامله‌ با مظلومین‌ و نیازمندان و فقراء با عدل‌ و انصاف‌ برخورد کنید و به‌ ربا نزدیک‌ نشوید و اندازه‌ و میزان‌ را رعایت‌ نمایید یعنی کم فروشی نکنید و کالاهاى مردم‌ را حقیر نشمارید و در زمین‌ فساد نکنید و بدین‌گونه‌ همه‌ بازارها را سر مى زد و سپس‌ براى رسیدگى به‌ مراجعات‌ مردم‌ به‌ دارالاماره‌ بازمى گشت.2

ممانعت از احتکار
حضرت علی علیه السلام در عهد نامه مالک اشتر ضمن آنه بر نقش مهم و سازنده بازرگانان تاکید می کرد و آنان را مایه راحتی و آرامش جامعه اسلامی قلمداد می نمود می فرمود: و با این‌ همه‌ بدان‌ که‌ میان‌ بازرگانان‌ بسیار کسانند که‌ معاملتى بد دارند، بخیلند و در پى احتکارند سود خود را مى کوشند و کالا را به‌ هر بها که‌ خواهند مى فروشند و این‌ سود جویى و گرانفروشى زیانى است‌ بر همگان، و عیب‌ است‌ بر والیان. پس‌ بایدت‌ از احتکار منع‌ نمود که‌ رسول‌ خدا صلی الله علیه و آله از آن‌ منع‌ فرمود. و باید خرید و فروش‌ آسان‌ صورت‌ پذیرد و با میزان‌ عدل‌ انجام‌ گیرد. با نرخ‌هاى – رایج‌ بازار – نه‌ به‌ زیان‌ فروشنده‌ و نه‌ خریدار. و آن‌ که‌ پس‌ از منع‌ تو دست‌ به‌ احتکار زند او را کیفر ده‌ و عبرت‌ دیگران‌ گردان‌ و در کیفر او اسراف‌ مکن3
علاوه بر اینکه حضرت در چند روز یک بار به بازار ها سر می زد و نظارت داشت آنها را نصیحت می کرد و و حکم الهی را بر ایشان باز گو می کرد و در صورت مشاهده تخلف خودشان مستقیما وارد عمل می شد و حق مظلوم را می ستاند
………………………………………….. ………………………………………….. ………………………………………….. .
1- وفأالوا ج‌ 2 ص‌ 756
2- کلینى کافى ج‌ 5 ص‌ 151
3-نهج‌البلاغه‌ نامه‌ 53

http://www.meraj14.ir/