نقاشی با چشم

دمیدن روح تازه با متن باز

شاید صحبت از بیماری و تعریف مشخصات آن در آغاز کلام کار چندان خوشایندی به نظر نرسد اما در ادامه خواهید فهمید که چگونه یک بیماری در ترکیب با خلاقیت و امید برای زندگی و ادامه حیات به خلق یک اختراع شگفت انگیز ختم می‌شود.

آمیوتروفیک لاترال اسکلروز یا ALS بیماری است که به تدریج تمام عضلات بیمار مبتلا به ALS را از کار می‌اندازد تا جایی که تمام بدن بیمار فلج شده و بیمار تنها قادر به حرکت دادن چشم‌های خود خواهد بود. مطمئنا مهم‌ترین بیمار مبتلا به ALS پروفسور استفن هاوکینگ، فیزیکدان مشهور انگلیسی است که برخی او را بزرگ‌ترین فیزیکدان تاریخ پس از انیشتین می‌دانند.

استفن هاوکینگ علیرغم بیماری لاعلاج و هولناک خود توانست با استفاده از کامپیوتر نظریه‌های و ایده‌های علمی خود را به دیگران منتقل کند و برجای آیزاک نیوتن بنشیند. اما اگر یک هنرمند آن هم یک نقاش به ALS مبتلا شود چگونه می‌تواند هنر و ذوق خود را به دیگران منتقل کند؟ ماجرا از جایی شروع شد که تونی کوین (Tony Quan) مشهور به Temp One، یکی از گرافیتی‌‌کارها و یا دیوارنویسان مشهور لس‌آنجلس به بیماری ALS دچار شد و برای همیشه روی تخت بیمارستان افتاد.

کوین قدرت حرکتی خود را از دست داد اما فوران ذهن و تخیل او همچنان ادامه داشت. همین موضوع کافی بود تا Graffiti Research Lab در کنار چند سازمان دیگر به فکر طراحی یک سیستم ارزانقیمت و متن‌باز برپایه فناوری ردیابی چشم بیفتند. این تلاش به ساخت یک سیستم ارزانقیمت به نام Eyewriter ختم شد تا تونی کوین بتواند تنها با استفاده از حرکت چشم به خلق آثار زیبای خود ادامه دهد.

در حقیقت سیستم Eyewriter فناوري است که به بیماران ALS اجازه می‌دهد با حرکت چشم خود نقاشی کنند و عليرغم محدودیت‌های فیزیکی به زندگی هنرمندانه خود ادامه دهند. همانطور که می‌توانید حدس بزنید تونی کوین نخستین کسی بود که از Eyewriter استفاده کرد و پس از طراحی اولین اثر خود این فناوري خلاقانه را اینگونه توصیف کرد: «این اولین کار من پس از سال 2003 است و احساس می‌کنم پس از پنج دقیقه نگه داشتن نفس خود در زیر آب بالاخره یک نفس عمیق کشیده‌ام».

اما تونی کوین چگونه با Eyewriter طرح‌های بی‌نظیر خود را روی صفحه‌نمایش کامپیوتر به تصویر می‌کشد. در این سیستم دوربین که در ادامه بیشتر به خصوصیات آن اشاره خواهیم کرد حرکت مردمک چشم کوین را دنبال کرده و حرکت مردمک وی را به حرکت در محیط نرم‌افزار Eyewriter و جابه‌جایی در میان رنگ‌ها و جلوه‌های مختلف تبدیل می‌کند.

زمانی که کوین ابزار مورد نظر خود را در نرم‌افزار پیدا کند با نگه‌داشتن مردمک چشم خود برای چهار ثانیه ابزار مدنظر خود را انتخاب می‌کند. کوین خلاقیت خود را به این وسیله روی صفحه‌نمایش به تصویر می‌کشد و در آخر آن را نه به صورت JPG و نه به شکل دیگر فرمت‌های آشنای تصاویر و با فرمت (GPL (Graffiti Markup Language، فرمت انحصاری نرم‌افزار Eyewriter ذخیره می‌کند. پس از این ماجرا اثر هنری جدید کوین روی سرور آپلود می‌شود تا همگان از این خلاقیت بی‌پایان لذت ببرند.

به این ترتیب و با استفاده از یک سیستم ساده آثار هنری کوین با استفاده از یک کابل a/v، پروژکتور دیجیتال و شبکه Wifi روی دیوارهای شهر کیوتو، ساحل رودخانه ویننا و آسمان‌خراش‌های لس‌آنجلس نمایش داده می‌شود در حالیکه تونی کوین همچنان بی‌حرکت روی تخت خوابیده است.

همانند هر فناوري دیگری Eyewriter هم در شکل‌ها و قابلیت‌های متفاوت طراحی شده و مورد استفاده قرار می‌گیرد از مدل‌های 20 هزار دلاری گرفته تا سیستم‌های بسیار ارزانقیمتی که حتی به راحتی در خانه می توان آن را طراحی کرد و مورد استفاده قرار داد.

یکی از ارزان‌قیمت‌ترین روش‌های طراحی Eyewriter استفاده از دوربین کنسول سونی یا همان PlayStation Eye است. در حقیقت برای طراحی یک Eyewriter شما به یک دوربین حساس به اشعه مادون قرمز و بدون قابلیت Auto iris احتیاج خواهید داشت که استفاده از دوربین مخصوص PS3 با قیمتی حدود 40 دلار کاملا به صرفه خواهد بود ضمن اینکه با استفاده از PlayStation Eye دیگر نیازی به کارت کپچر ندارید.

پس از باز کردن دوربین و درآوردن لنز به یک پایه لنز (Lens Mount) نیاز خواهید داشت که در این مورد هم می‌توانید از پایه لنز دستگاه PS3 استفاده کنید اگرچه با توجه به سختی جداکردن قسمت‌های مختلف آن کار سختی در پیش دارید به همین دلیل به کارگیری پایه لنز‌های جدا و ارزانقیمت با قیمتی حدود 6 دلار می‌تواند روش ساده‌تری برای ساخت Eyewriter باشد. پس از تهیه این دو قسمت اصلی نوبت به سوار کردن آنها روی یک قاب عینک ارزانقیمت و البته مقاوم می‌رسد. از دیگر ابزار‌هایس مورد نیاز می‌توان به سیم آلومینیومی، 3 عدد گیره تمساحی، دو عدد LED مادون قرمز، بست سیم و چند ابزار ساده و البته ارزانقیمت دیگر اشاره کرد که به راحتی قابل تهیه هستند. با جمع بستن قیمت ابزار لازم برای ساخت یک Eyewriter ارزانقیمت به مبلغی حدود 139 دلار می‌رسیم که در مقایسه با کاری که Eyewriter انجام می‌دهد مبلغ بسیاری ناچیزی است.

مسلما نمی‌توان در یک متن کوتاه به روش ساخت یک EyeWriter اشاره کرد اما از آنجایی که این پروژه چه از نظر نرم‌افزاری و چه از لحاظ سخت‌افزاری یک پروژه کاملا متن‌باز محسوب می‌شود روش‌های مختلف ساخت آن و تحقیقاتی که در این بخش صورت گرفته است به صورت کاملا آزاد و رایگان در اختیار عموم قرار گرفته و با یک جستجوی ساده در اینترنت به راحتی به منابع مختلف دست پیدا خواهید کرد. ضمن اینکه بهترین منبع برای اطلاع از پیشرفت‌های این پروژه و البته طرح‌های زیبای تونی کوین سایت Eyewriter.org است.

درست است که هدف اصلی از طراحی Eyewriter کمک به تونی کوین و افراد شبیه به وی در ارائه هنر گرافیتی یا دیوارنویسی خود بوده است اما مطمئنا استفاده از Eyewriter با قابلیت‌های منحصربه فردی که دارد تنها به این حوزه محدود نخواهد شد. به تازگی Eyewriter 2 پا به عرصه گذاشته که با قابلیت اتصال به ربات به کاربران این سیستم اجازه می‌دهد مستقیما طرح‌های خود را روی صفحه‌نمایش و کاغذ منتقل کنند همچنین در سیستم جدید قابلیت استفاده از صفحه کلید نیز اضافه شده است. علاوه بر این، در سیستم جدید دیگر نیازی به استفاده از عینک و قرار دادن دوربین در نزدیکی چشم کاربر نیست و در نتیجه کاربر آزادی بیشتر در استفاده از Eyewriter دارد.

از دیگر موارد استفاده جالب توجه Eyewriter اتصال آن به دستگاه پینت‌بال برای پیاده سازی طرح‌های تونی کوین روی دیوار است. در این روش تونی کوین در حالی که روی تخت بیمارستان خوابیده طرح خود را کشیده و روی سرور آپلود می‌کند تا ربات پینت‌بال سازگار با GPL در کیلومترها دورتر طرح کوین را دریافت کرده و روی دیوارهای شهر دوبلین نقاشی کند.

پس از بحثی که در هفته‌های گذشته در مورد متن‌بازها و معالجه بیماران سرطانی با استفاده از فناوري متن‌باز داشتیم، Eyewriter یکی دیگر از نمونه‌های به کارگیری فواید متن‌بازها در کمک به بیماران در غلبه بر بیماری‌های مهلکی همچون ALS است. فناوري که به کمک آن هنرمندانی همچون آنتونی کوین روی تخت بیمارستان هم می‌توانند هنر بی‌نظیر خود را در کیلومترها دورتر ارايه دهند.

asreertebat.com

.