امام صادق (ع) نقل شده است: کوفه از وجود مؤمنان خالى مى ‏شود و علم و دانش از آنجا رخت بر مى‏ بندد، سپس علم در دیارى به نام قم آشکار شده و این شهر معدن علم و فضیلت مى‏ گردد تا زمانى که حتى دوشیزگان پشت پرده در دین تفقّه مى‏ یابند، این امر واقع نمى‏ شود، مگر هنگام نزدیک شدن ظهور قائم ما.

همزمان با دوران ظهور حضرت حجّت (عج) برخى وقايع به وقوع مى ‏پيوندد كه با استفاده از روايات مى ‏توان آنها را در دو گروه نشانه‏ هاى عام (كلى و غير حتمى) و نشانه ‏هاى خاص (حتمى) طبقه بندى كرد،


نشانه‏ هاى عام :نشانه ‏هايى هستند كه به تدريج واقع مى‏ شوند و براى ظهور بايد تمام آن نشانه‏ ها روى دهند، و تا امروز كم و بيش اغلب آن محقّق شده ‏اند، اين نشانه‏ ها عبارتند از: فراگيرى ظلم و جور، ظهور هرج و مرج و فتنه، شبيه شدن مردان به زنان، شبيه شدن زنان به مردان، فزونى گرفتن تعداد مساجد و قاريان قرآن در حالى كه از محتوا و عمل به قرآن خبرى نيست، افزايش كشتار مردم، افزونى فقيهان گمراه و خائن و كاهش فقيه هدايتگر و اهل عمل، شدّت گرفتن فساد و رشوه و دروغ و ربا، معروف شدن منكر و منكر گشتن معروف، و ….

امّا نشانه‏ هاى خاصّ يا حتمى: نشانه‏ هايى هستند كه با وقوع يكى از آنها ظهورحضرت حجت (عج) حتما محقّق خواهد شد، اين نشانه‏ ها عبارتند از: ظهور سفيانى، ظهور دجّال، تعطيل مساجد، توقف مراسم حجّ، شكافتن زمين و خسوف در خراسان، طلوع ستاره دنباله دار، كشته شدن نفس زكيّه، برخاستن نداى آسمانى، خسف در سرزمين بيداء، خورشيد گرفتگى در اوايل ماه رمضان و ….

در حديث مفصّلى از امام صادق (ع) نقل شده است: كوفه از وجود مؤمنان خالى مى‏ شود و علم و دانش از آنجا رخت بر مى ‏بندد، سپس علم در ديارى به نام قم آشكار شده و اين شهر معدن علم و فضيلت مى‏ گردد تا زمانى كه حتى دوشيزگان پشت پرده در دين تفقّه مى‏ يابند، اين امر واقع نمى‏ شود، مگر هنگام نزديك شدن ظهور قائم ما1.

منبع:
1- منتخب الاثر، صفحه ۴۴۳.
2- قصص الأنبياء ( قصص قرآن – ترجمه قصص الأنبياء جزائرى)، ص863و864.

منبع: تهران پرس