از جمعيت 22 ميليون نفري عربستان، بيش از دو ميليون نفر شيعه (دوازده امامي، زيدي اسماعيلي) هستند كه اين تعداد بيشتر از جمعيت شيعي كشورهاي كويت، قطر، يمن، عمان و امارات متحده عربي است. با وجود در اقليت بودن شيعيان در عربستان، سكونت آنان در ناحيه استراتژيك و ميادين نفتي «قوار» و «قطيف» جايگاه ممتازي به آنان داده است. شايان ذكر است كه ميدان نفتي قوار، بيش از 60 ميليارد بشكه كه دو برابر كل ذخاير نفتي آمريكا است، ذخيره قطعي نفتي دارد. هزينه استخراج نفت از اين منطقه در حدود هر بشكه، سه دلار ارزيابي مي‌شود. از ديگر دلايل اهميت شيعيان به عنوان اقليت اصلي عربستان سعودي، مي‌توان به اهميت جغرافيايي منطقه شيعه‌نشين در امنيت منطقه‌اي و بين‌المللي و ثبات اقتصادي و سياسي خليج فارس، عربستان و جهان اشاره كرد. در عين حال، پيگيري مطالبات و حقوق شيعيان به ويژه توسط ساكنان مناطق «الاحساء» و «قطيف» و تداوم تقابل با حكومت رياض، موردي است كه تحركات شيعي در منطقه را حائز اهميت و برجسته كرده است.

«آنگلو گودويلا» استاد روابط بين‌الملل دانشگاه «بوستون» مي‌گويد كه: بخش بزرگي از اجحاف‌هاي اعمال شده بر شيعيان، ريشه در جهان‌بيني وهابي‌ها دارد كه به طور معمول به اختلافات درون ديني حساسيت بيشتري دارند». گودويلا مي‌گويد: «وهابيون در افكار خود قصد احياي اصول و هنجارهاي امت اسلامي (با برداشت خود) را دارند، تمامي مسلمانان غيروهابي را كافر مي‌شمارند، مناسبات و نهادهاي ديگر را شرك مي‌دانند و براي سركوب مخالفين خود از «تكفير» استفاده مي‌كنند». اصل تكفير هرچندنقطه ضعف وهابي‌ها است، اما آنان اين اصل را به عنوان منشأ مشروعيت خود انتخاب و از آن در جهت غلبه بر غيروهابي‌ها از جمله شيعيان استفاده مي‌كنند. اگر گذري به تاريخ اختلاف وهابي‌ها با شيعيان داشته باشيم، متوجه خواهيم شدكه در طول قرون گذشته به ويژه از قرن هجدم ميلادي، حملات خونيني از سوي وهابي‌ها عليه شيعيان سازمان‌دهي و اجرا شده است. با اين سابقه در طول قرن بيستم، سه نوع تبعيض مذهبي، اقتصادي و سياسي از سوي حكومت آل سعود و وهابيون عليه شيعيان اعمال شده است و هنوز هم ادامه دارد. در عين حال، تاثيرگذارترين تبعيض كه مايه اختلاف عميق شده و طرفين را رو در روي يكديگر قرار داده، تبعيض مذهبي است. در واقع نظام سياسي عربستان به هيچ‌وجه حاضر به پذيرش تنوع در اين كشور نيست. از ديدگاه آنان، شيعيان به عنوان شهروندان درجه دو ديده مي‌شوند و عقايد شيعيان از جمله توسل به ائمه اطهار(ع) و شفاعت را خرافه مي‌شمارند!

آل‌سعود حتي براي ساختن بناهاي مذهبي مانند حسينيه و مسجد، پوشيدن لباس مخصوص (به عنوان نمونه لباس مشكي در ايام سوگواري) بر زبان آوردن اعتقادات و برگزاري مراسم مذهبي، محدوديت‌هاي خاصي را به‌طور قانوني و به‌طور عرفي براي شيعيان به‌وجود ‌آورده‌ است.

تبعيض عليه شيعيان، به فشار مذهبي عليه آنان محدود نمي‌شود. شيعيان با وجود برخورداري از انگيزه و توان فراوان، محروم‌ترين گروه در عربستان هستند. «رابرت لاسي» پژوهش‌گر دانشگاه واشنگتن اظهار مي‌دارد: «اگر استان شرقي (عربستان) تحت حاكميت حكام سعودي نبود، غني‌ترين كشور حوزه خليج‌فارس شده و از تمامي كشورهاي منطقه ثروت‌مندتر بود.» كميته بين‌المللي حقوق بشر در سال 1996.م اعلام كرد: «استان شرقي عربستان يكي از محروم‌ترين مناطق عربستان است، دولت در قياس با ساير مناطق، در استان شرقي بسيار كند عمل كرده ‌است‌ و در بخش‌هاي آموزشي، پزشكي و جاده‌سازي سرمايه‌گذاري مناسبي نمي‌كند». نخستين بيمارستان مدرن «قطيف» در سال 1987.م ساخته شد. در واقع در كنار نگرش‌هايي چون رافضي دانستن شيعيان! فتاوي مختلف علماي وهابي مبني بر حرام دانستن گوشت ذبح شده توسط شيعيان، كافر بودن كسي كه با فرد شيعه ازدواج كند و مواردي از اين دست، موجبات طرد شيعيان در ساختار اجتماعي عربستان را فراهم آورده و با اعمال سياست‌هاي حاكميت، مناطق شيعه‌نشين در فقر و محروميت‌ نگه داشته شده‌اند. از سوي ديگر، شيعيان از تصدي پست‌هاي مياني و عالي در حاكميت محرومند. مقامات امنيتي، كشوري، نظامي و پليس به‌طور كامل در اختيار وابستگان سعودي و سني‌ها است. حتي در استان شرقي هم شيعيان به مشاغل مهم منصوب نمي‌شوند. مديريت مدارس، دانشگاه‌ها، سفارتخانه‌ها (به جز موارد نادر همچون شيعه بودن سفير عربستان در ايران در اوايل دهه 1380 (ه.ش) و ارگان‌هاي ديگر در زادگاه شيعيان، متعلق به آنان نيست. شيعيان استان «الاحساء» حتي از تصدي معاونت دبستان هم محرومند. در حقيقت مي‌توان مهم‌ترين نقطه اشتراك بزرگان وهابي و آل‌سعود را غيرخودي دانستن شيعيان، ولو شيعيان هم‌وطن خود دانست كه هرگونه فعاليت آنان را توطئه و نافرمان‌برداري تلقي مي‌كنند.