راه رسیدن به تواضع

جهت مشاهده ادامه مطلب در سایت منبع اینجا روی لینک زیر کنید :
[ad_1]

راه رسیدن به تواضع

بسمه تعالی

راه رسیدن به تواضع

تواضع حقیقی؛ نه ظاهری و تصنعی، امری نیست كه با پا شدن و خم شدن و مؤدبانه و سنگین و ملایم حرف زدن به دست آید. بسیارند كسانی كه این گونه حركات را برای صید دیگران و رسیدن به مقامات اجتماعی بیشتر پیشه خود ساخته اند؛ غافل از اینكه هرگز به آنچه می خواهند، دست نمی یابند. هر چند ممكن است چند صباحی همچون سراب باعث جذب و تمایل دلهای دیگران بشوند، ولی یقیناً این جذب ماندگار و پایدار نخواهد بود. فروتنی ریشه دار كه رنگ خدایی دارد، به چند امر حاصل می شود:

1. درك عمیق عظمت خداوند

آنكه شناخت و فهمید كه در هستی جز خدا بزرگی وجود ندارد و بزرگی نیز جز در پرتو بندگی او میسر نیست، یقیناً جز فروتنی راهی را بر نخواهد گزید…..
علی علیه السلام فرمود: “لَا یَنْبَغِی لِمَنْ عَرَفَ عَظَمَةَ اللَّهِ أَنْ یَتَعَظَّمَ فَإِنَّ رِفْعَةَ الَّذِینَ یَعْلَمُونَ مَا عَظَمَتُهُ أَنْ یَتَوَاضَعُوا لَهُ؛(33) سزاوار نیست برای كسی كه عظمت خدا را شناخته، بزرگی كند [و خود را برتر بداند]، پس بلند مرتبگی كسانی كه عظمت او را می دانند، آن است كه در برابر او فروتنی كنند.”

2. دانش حقیقی

علم و دانش واقعی نوری است كه در قلبهای آماده و با لیاقت جای می گیرد و بارزترین ثمره آن فروتنی است. آری، درخت پر بار سر به زیر و چنار بی ثمر سر به فلك دارد. علی علیه السلام فرمود: “اَلتَّواضُعُ ثَمَرَةُ الْعِلْمِ؛(34) فروتنی میوه دانش است.”

و تجربه تاریخی نیز این را تأیید می كند. پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله كه علم اولین و آخرین را داشت، برترین فروتنی را از خود نشان داد. علی علیه السلام درباره او چنین می فرماید: “وَ لَقَدْ كَانَ صلی الله علیه وآله یَأْكُلُ عَلَی الْأَرْضِ وَ یَجْلِسُ جِلْسَةَ الْعَبْدِ وَ یَخْصِفُ بِیَدِهِ نَعْلَهُ … وَ یَرْكَبُ الْحِمَارَ الْعَارِیَ وَ یُرْدِفُ خَلْفَهُ؛(35) و [پیامبرصلی الله علیه وآله ]روی زمین [بدون فرش می نشست و غذا می خورد و با تواضع همچون بردگان جلوس می كرد و با دست خود كفش خویش را وصله می كرد … و بر مركب برهنه سوار می شد و [حتی ]كسی را پشت سر خویش سوار می كرد.”

و علی علیه السلام نیز كه باب علم نبی صلی الله علیه وآله است و هزار باب علم را از او فرا گرفته، افتخارش این است كه “ابو تراب” و خاكنشین است.

3. توحید و بندگی

عامل دیگر برای رسیدن به تواضع، رسیدن به توحید الهی به معنای واقعی كلمه، از جمله توحید در عبادت و بندگی است. امام صادق علیه السلام فرمود: “وَ لَا یَعْرِفُ مَا فِی مَعْنَی حَقِیقَةِ التَّوَاضُعِ إِلَّا الْمُقَرَّبُونَ [مِنْ عِبَادِهِ ]الْمُسْتَقِلِّینَ بِوَحْدَانِیَّتِهِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِینَ یَمْشُونَ عَلَی الْأَرْضِ هَوْناً…؛(36) و حقیقت تواضع را جز مقربانی كه مستقل در وحدانیت خداوندند، درك نمی كنند. خداوند عز و جل می فرماید: بندگان خداوند رحمان كسانی هستند كه در زمین با آرامش [و بی تكبر] راه می روند… .”

پاورقــــــــــــــــــــ ی ……………………..
1) پیام قرآن، ص 77.
2) معراج السعادة، ص 300.
3) بحار الانوار، ج 75، ص 176.
4) الكافی، ج 2، ص 124، ح 13؛ منتخب میزان الحكمة، ص 536.
5) الكافی، ج 2، ص 124: “مَا حَدُّ التَّوَاضُعِ الَّذِی إِذَا فَعَلَهُ الْعَبْدُ كَانَ مُتَوَاضِعاً فَقَالَ التَّوَاضُعُ دَرَجَاتٌ مِنْهَا أَنْ یَعْرِفَ الْمَرْءُ قَدْرَ نَفْسِهِ فَیُنْزِلَهَا مَنْزِلَتَهَا بِقَلْبٍ سَلِیمٍ لَا یُحِبُّ أَنْ یَأْتِیَ إِلَی أَحَدٍ إِلَّا مِثْلَ مَا یُؤْتَی إِلَیْهِ إِنْ رَأَی سَیئَةً دَرَأَهَا بِالْحَسَنَةِ كَاظِمُ الْغَیْظِ عَافٍ عَنِ النَّاسِ وَ اللَّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ.”
6) المحجة البیضاء، ج 6، ص 271، با تلخیص.
7) شعراء / 215.
8) ]. فرقان/63.
9) منتخب میزان الحكمة، ص 536، ح 6536؛ محجة البیضاء، ج 6، ص 222.
10) بحار الانوار، ج 72، ص 119، ح 5.
11) نهج البلاغة، حكمت 113.
12) تحف العقول، ص 363.
13) مكارم الاخلاق، ص 51.
14) كنز العمال، متقی هندی، ح 8506.
15) بحار الانوار، ج 75، ص 118، ح 3.
16) نهج البلاغة، حكمت 228.
17) مائده/54.
18) مكارم الاخلاق، ص 51.
19) منتخب میزان الحكمة، ص 536.
20) بحارالانوار، ج 72، ص 121.
21) همان.
22) فهرست موضوعی غرر الحكم، دانشگاه تهران، ج 7، ص 405.
23) الكافی، ج 2، ص 121.
24) منتخب میزان الحكمة، ص 537؛ تحف العقول، ص 399.
25) منتخب میزان الحكمة، ص 536، ح 6551؛ كنز العمال، ح 5737.
26) بحار الانوار، ج 75، ص 120، ح 11.
27) همان، ج 2، ص 62.
28) عیون اخبار الرضاعلیه السلام، ج 2، ص 28، ح 24.
29) بحار الانوار، ج 77، ص 287، ح 1؛ منتخب میزان الحكمة، ص 537.
30) منتخب میزان الحكمة، ص 537؛ غرر الحكم، ح 4302.
31) همان، ح 4613؛ منتخب میزان الحكمة، ص 536.
32) منتخب میزان الحكمة، ص 537، ح 6554.
33) نهج البلاغة، خ 147.
34) منتخب میزان الحكمة، ص 537؛ غرر الحكم، ح 301.
35) ]. نهج البلاغة، خ 160.
36) بحار الانوار، ج 72، ص 121.

[ad_2]