خطبه على (عليه السلام ) در باب امتحانات پيشامد روزگار


و من خطبة على (عليه السلام ): بعد از كشته شدن عثمان مردمان را خطبه مى فرمودند: اءلا و ان بليتكم قد عادت كهيئتها يوم بعث الله نبيه (صلى الله عليه و آله و سلم ) و الذى بعثنه بالحق لتبلبلن بلبلة و لتغربلن غربلة حتى يعود اءسفلكم اءعلاكم و اءعلاكم اءسفلكم و ليسبقن سباقون كانوا قد قصروا و ليقصرن سباقون كانوا سبقوا والله ما كتمت و شمة و لا كذبت كذبة (429)

(يعنى آگاه باشيد آنكه بليه و مصيبت شما عود نموده است و برگشته است مثل صورت و هيئت بليه و مصيبت روزى كه خداوند مبعوث فرمود پيغمبر خود را. مراد آن است كه زمان شما مثل زمان جاهليت و اهل اين زمان مثل اهل زمان جاهليت مى باشند در غلبه نمودن جهل و ضلالت بر ايشان و دور شدن از شريعت پيغمبر خود؛ بعد فرمود: قسم به حق آن خدائى كه فرستاد پيغمبر خود را به حق ، كه جنبانيده و حركت داده مى شويد جنبانيدن و حركت داده شدنى و غربال نموده مى شويد غربال شدن شديدى به حدى كه اعلاى شما به اسفل و اسفل شما به اعلا برود. مرا شدت فتنه و امتحان و هم و غم و وساوس است كه آن شخص را مضطرب و زى رو بالا نمايد؛ بعد فرمودند: به سبب اين بَلبال و غربال نمودن سبقت مى گيرند به سوى ايمان سبقت گيرندگانى كه قبل از اين تقصير و كوتاهى نمودند و هر آينه تقصير و كوتاهى مى نمايند سبقت گيرندگانى كه بودند پيش از اين سبقت گرفته بودند. مراد آن است به سبب امتحان و محك خوبانى كه ظاهرا خوب بودند بد مى شوند و بدى ذاتى ايشان كه مخفى بوده بروز مى كند و بدانى كه ظاهرا بد بودند خوب مى شوند و خوبى ايشان بروز مى كند و ظاهر مى شود؛ و بعد فرمودند: به خدا سوگند! پنهان ننمودم از آنچه بايد گفت به قدر سر سوزن و دروغ نگفتم هرگز يك دروغ گفتنى .)

429- ((نهج البلاغه )) خطبه – 16. و مجمع البحرين 5/325 ذيل بلل .

گنجينه اخلاق «جامع الدرر» (جلد اول)

عارف سالك آيت الله حاج سيد حسين فاطمى (ره )