بدعت یعنی چه؟

بدعت (قسمت اوّل)




علامه مجلسی پس از بیان مقدمه ای می فرماید:

بدعت عبارت از این است که امری را که خداوند حرام فرموده حلال کنند، یا امری را محکوم کنند که خداوند مکروه نفرموده، یا امری را واجب کنند که خداوند واجب نفرموده، یا امری را مستحب کنند که خدا مستحب نفرموده، گرچه به اعتبار خصوصیتی باشد. مثل آنکه خدا فرموده است: نماز در همه وقت مستحب است و اگر کسی به این عنوان نماز بخواند که چون همه وقت سنّت است و این هم یک وقتی است از آن وقت ها، پس من در این وقت نماز می گذارم، ثواب دارد و اگر دو رکعت در وقت غروب آفتاب بخواند به عنوان اینکه در خصوص این وقت، خدا این نماز را از من خواسته اشت بدعت می شود و حرام است. چنان چه عمر در خصوص چاشت شش رکعت مقرر داشت که در این هنگام می بایست خواند به عنوان سنّت، و به این جهت بدعت و حرام شد و ائمه ما از آن نهی فرمودند.

همچنین اگر کسی نماز نافله را سه رکعت به یک سلام بخواند، چون این هیئت در نماز سنّت از پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلّم به ما نرسیده، بدعت و حرام است. یا اگر کسی در هر رکعت دو رکوع بجا آورد حرام است.

همچنین کلمه طیبه «لا إلَهَ إلَّا الله» را همه وقت گفتن سنّت و بهترین ذکرهاست. اگر کسی چنین قرار دهد که بعد از نماز صبح، هزار و پانصد مرتبه مثلاً سنّت است و خصوص این عدد را در خصوص این وقت از جانب شرع مقرر بداند، یا خود قرار دهد و این خصوصیت را عبادت بداند، بدعت است در دین، و بدترین معاصی است… . (عین الحیوة، ص 233)

بنابراین خلاصه ی معنی بدعت، تغییر دادن دین الهی و به رأی و عقل ناقص خود چیزی بر آن افزودن یا کم کردن است، چه در اصول و چه در فرع.