قاسم الهاشمی، عضو كنگره بین المللی حمایت از مردم بحرین است كه به تازگی به دعوت مجمع جهانی اهل بیت به ایران آمده بود؛ فرصت را غنیمت شمرده به عنوان یكی از افراد كلیدی قایم بحرین درباره قیام بحرین و وضعیت منطقه با او به گفتگو نشستیم:

شفاف: آقای الهاشمی، با تشكر از وقتی كه در اختیار ما قرار دایدد؛ ابتدا خواهشمندم خود را برای مخاطبین پایگاه شفاف معرفی كنید.

الهاشمی:من قاسم الهاشمی، از فعالین سیاسی بحرین هستم كه ۱۶ سال پیش از كشورم به انگلیس تبعید شده‌ام و از آن زمان در لندن زندگی می‌كنم. زیرا از طرف حركت‌های سیاسی داخل بحرین به مخالفت با دولت متهم شدم. در سی سال گذشته زندگی‌ام با جنبش‌های بیداری بحرین سر و كار داشته‌ام و تجربه خوبی از موقعیت سیاسی كشور‌ها در خلیج فارس و به ویژه بحرین دارم.

انگیزه‌های قیام
برای شروع بحث لطفا توضیح دهید كه بین مقطع انتخابات مجلس گذشته كه اپوزیسیون بحرین توانستند ۱۸ كرسی كسب كنند تا حوادثی كه منجر به این شد كه اپوزیسیون ماه پیش اعلام كرد انتخابات میان‌دوره‌ای را تحریم می‌كند چه اتفاقاتی افتاد و این مشاركت چگونه تبدیل به تحریم شد؟

الهاشمی:ما به عنوان مخالفین رژیم، ۱۸ كرسی از ۴۰ كرسی مجلس را داریم اما این منصفانه نیست؛ زیرا مناطق انتخاباتی عادلانه تقسیم نشده‌اند و یك نفر نماینده ۳۰ هزار شهروند شیعه در مجلس است. اما در آن طرف ماجرا تنها ۲ هزار نفر سنی می‌توانستند نماینده‌ای در مجلس داشته باشند. این نشان می‌دهد ۸ نفر از شیعه‌ها ارزشی برابر یك سنی دارند؛ در صورتی كه هر دو شهروند بحرین هستیم. اگر بحرین را مانند كشورهای دموكراتیك اروپایی در نظر بگیریم كه تعداد نماینده‌ها متناسب با جمعیت هر منطقه است، ما باید بیش از ۳۰ كرسی از مجلس را دارا باشیم. ما می‌خواستیم جدیت دولت را در این مسئله بسنجیم. اما دیدیم كه مجلس شورا تنها برای شاه و خانواده او طراحی شده و هر طرحی كه به تصویب مجلس درمی‌آمد باید نظر شورا را نیز كسب می‌كرد كه اگر این مسئله مورد تایید شاه نبود، رد می‌شد. حتی اگر ما ۴۰ كرسی از مجلس را نیز دارا بودیم فایده‌ای نداشت، زیرا اگر طرحی به تصویب می‌رسید باید از فیل‌تر مجلس شورا عبور می‌كرد كه در آنجا به دلیل تعارض با نظر شاه، رد می‌شد. این بی‌فایده بودن مجلس را نشان می‌دهد، زیرا حتی با وجود مخالفت ما، نمی‌توانستیم هیچ طرحی را به تصویب برسانیم. من به عنوان یك شیعه نمی‌توانم وزیر شوم، نمی‌توانم به ارتش بپیوندم، نمی‌توانم در وزارت امور خارجه فعالیت كنم مگر شاه بخواهد. من به عنوان شیعه حق رای برابر با یك سنی را ندارم. اما معارضین بحرین فكر می‌كردند با همین ابزار‌ها می‌تواند اصلاحاتی را انجام دهد، پس چرا تحریم را انتخاب كردند؟ در ۱۴ فوریه مردم بحرین تصمیم گرفتند كه دست به نظاهرات بزنند زیرا آن‌ها از وضعیت موجود راضی نبوده و سیستم را فاسد می‌دانستند. آن دوران، سی درصد مردم به خیابان‌ها آمدند و خواستار تغییر واقعی شدند. این اعتراضات خلاف تصور دولت بود و شروع به برخورد نظامی كرده و به مردم تیراندازی كردند. حتی از ارتش سعودی درخواست كمك كردند. در ابتدا ۱۸ نفر را كشتند و روزهای بعد بین ۱ تا ۴ نفر را كشتند كه تا به حال شاهد كشته شدن بیش از ۳۰ نفر و بیش از ۴ هزار نفر زخمی هستیم. بیش از ۱۶۰۰ نفر دستگیر شده‌اند. دكتر‌ها، پرستار‌ها و حتی معلم‌ها از كارشان بركنار شدند؛ تنها به دلیل شیعه بودن! این اقدامات نشان می‌دهد كه رژیم آل خلیفه تمایلی به اصلاحات و تغییر ندارد. رژیم قصد داشت تا سیاست خود را تحمیل كند و مردم خواهان توجه به خواسته‌هایشان بودند و این نشان می‌دهد كه این دو سر یك میز نخواهند نشست. به همین دلیل است كه تا الان رژیم به فعالین این جنبش فشار می‌آورد تا در انتخابات آتی شركت كنند.

در صبحت‌هایتان كمتر از انگیزه‌های اقتصادی مردم بحرین صحبت كردید؛ آیا دلیل نارضایتی مردم صرفا سیاسی است یا دلایل اقتصادی و معیشتی هم در این اعتراضات دخیل هستند؟

الهاشمی:مهم‌ترین درخواست ما یك رای برای هر فرد است كه همه بر آن توافق دارند. اما بعد از كشته شدن مردم، خواسته‌های آنان توسعه یافت و حال مردم خواستار رای برای تعیین آینده خود هستند كه سیستم حكومتی كشور خود را انتخاب كنند؛ جمهوری، پادشاهی یا غیره. خود من شخصا دیگر پادشاهی نمی‌خواهم. زیرا آنان مردم را كشتند و زندانی كردند. آن‌ها صلاحیت اداره دولت‌ را ندارند. برخلاف دیگر كشور‌ها، بعد از مخالفت مردم، تنها دولت بحرین نبود كه برخورد كرد، سعودی و دیگر كشورهای خلیج فارس به طور مستقیم نیروی نظامی وارد كردند و غرب نیز به طور سیاسی از دولت پشتیبانی كردند.

تحلیل حضور نظامی عربستان در بحرین
همینجا این سوال مطرح می‌شود كه بحرین چه تفاوتی با سایر كشور‌ها داشت كه اینگونه گسترده و همه جانبه به آن هجوم آوردند و از هیچ نوع حمایتی نسبت به حكومت دریغ نكردند تا جایی كه رسما و علنا نیروهای نظامی خود را وارد آن می‌كنند در حالی كه می‌دانیم این مساله هزینه‌های سیاسی سنگینی برای كشور مداخله گر دارد و در واقع معمولا به عنوان آخرین راه حل‌ها به حساب می‌آید. بحرین چه اهمیت استراتژیكی برای این كشور‌ها دارد كه این گونه سعی در خاموش كردن صدای مردم می‌كنند؟

الهاشمی: بحرین كشور مهمی است. بحرین یك جزیره در میان خلیج فارس است و می‌تواند مانند مركز كنترل استمرار خروج نفت از این حوزه به اروپا عمل كند. به این دلیل است كه آمریكا یكی از بزرگ‌ترین نیروهای دریایی خود را در بحرین قرار داده تا بتواند امنیت نفت را در منطقه تامین كند. بحرین آخرین كشور در شرق كشورهای عرب است و این به معنای اولین كشور است كه مرز دریایی با ایران دارد و تاریخ بحرین به معنای تاریخ ایران است. بحرین اكثریت شیعه دارد و به معنای قوی‌ترین ارتباط میان ایران و بحرین است. بحرین تحصیل‌كرده‌ترین اعراب را دارد و این كشور یك نقطه استراتژیك برای آمریكا و اروپا است. این باعث شده كه همیشه اوضاع آن را تحت نظر داشته باشند. اگر این بیداری مردم و انقلابشان در بحرین به نتیجه برسد به راحتی به عربستان سعودی سرایت خواهد كرد. زیرا استان‌های شرقی عربستان نیز كاملا شیعه هستند و قربانیان پادشاهی عربستان هستند. شغل مناسب و حق رای ندارند. به همین دلیل است كه عربستان سعودی از بحرین برای سركوب مخالفان حمایت می‌كند. و مطمئن می‌شود كه مخالفان را ساكت می‌كنند. آن‌ها در اشتباه هستند. تانك‌های آن‌ها قادر نخواهد بود مردم را ساكت كند. بحرین برای ایران نیز بسیار مهم است. زیرا مردم بحرین نیز ولایی و شیعه دوازده امامی هستند؛ و این حق ایران است كه برادران خود را حمایت كند. اگر ایران قدم موثری برای حمایت برادران و خواهران بحرینی برنداشته بود ما ناراحت می‌شدیم.

ما كسی را برای كمك گرفتن جز ایرانی‌ها نداریم.
شما چه توقعی از مردم و دولت ایران دارید؟
الهاشمی:من فكر می‌كنم ما از دولت ایران حمایت واقعی شدیم. و من می‌بینم تمام مردم ایران از مردم بحرین حمایت می‌‌كنند و در طرف ما هستند. ما كسی را برای كمك گرفتن جز ایرانی‌ها نداریم. هر چند مردم عراق و نه دولت آن، نیز به ما كمك كردند. ما كمك نظامی از ارتش ایران نمی‌خواهیم. منطقی هم نیست. اما ایران می‌تواند به مردم مخالف كمك مالی كند. برای همایش‌ها، رسانه‌ها و حمل و نقل و ۷ هزار خانواده‌ای كه در حوادث اخیر حقوقشان قطع شده و از كار بی‌كار شده‌اند. بیش از ۸۰٪ مردم بحرین به ولایت فقیه معتقد هستند و امام خامنه‌ای را رهبر خود دانسته و ایشان را مانند مردم ایران، مسئول مردم بحرین می‌دانند. مردم بحرین نیز خود را موظف به اطاعت از دستورات ایشان می‌دانند.

ما تسلیم نمی‌شویم!
راهبرد بحرینی‌ها در این مقطع برای پیشبرد مبارزه چیست؟ دورنمای مبارزه را چه می‌بینید؟ آیا كمیته حقیقت یاب كمكی به حل مشكلات خواهد كرد؟

الهاشمی:مردم ما به مبارزه اعتقاد راسخ دارند و از فوریه تا به حال تسلیم نشده‌اند. ما هر روز بیشتر از دیروز به مبارزه ایمان می‌آوریم. به همین دلیل فشار هر روز بیشتر می‌شود. ما نیز فشار زیادی بر رژیم وارد كرده‌ایم. ما احساسات را به سمت خودمان منعطف كرده‌ایم و در تلاشیم تا آنان را در جبهه خودمان آوریم. ما به كمیته حقیقت یاب اعتقاد نداریم و از آن سودی نخواهیم برد زیرا از طرف شاه منصوب شده و دو فرزند شاه به دستان خود دستگیرشدگان را شكنجه می‌دهند. پس شاه، فرزندان خود را متهم به این كار نخواهد كرد. ما معتقدیم رژیم هر روز ضعیف‌تر خواهد شد و ما متقابلا قوی‌تر می‌شویم.

فكر می‌كنید جنبش مردم بحرین تا به حال با اینكه فشار و خفقان در بحرین افزایش یافته و ده‌ها نفر به شهادت رسیده‌اند یا زخمی و زندانی شده‌اند، حركت مردم بحرین تا همینجای كار دستاوردی هم داشته است؟

الهاشمی:ما از طرف سازمان ملل و حقوق بشر حمایت شدیم. حتی كشورهای دوست رژیم آل خلیفه كشتار را محكوم كردند و ما را قربانی خواندند. رژیم آل خلیفه از فوریه تا حال در تلاش برای رسیدن به راه حلی هستند. قبلا آن‌ها اصلا به ما گوش نمی‌كردند؛ الان بحث گفتگو را مطرح می‌كنند. كمیته حقیقت یاب را مطرح می‌كنند. به تازگی بحث تغییر نخست وزیر و كابینه را مطرح كرده‌اند. پس آن‌ها گرفتار مشكل شده و ضعیف‌تر شده‌اند و این روش پیروز شدن است. حداقل ما نیروی دریایی آمریكا را به فكر جابه‌جایی نیروهای خود از بحرین انداختیم. آمریكایی‌ها گاهی قطر، گاهی عمان و گاهی نیز خروج كلی از خلیج فارس را مطرح می‌كنند. این به معنای تهدید آن‌هاست. این یعنی آمریكا به رژیم آل خلیفه اعتماد قبلی را نداشته و آن را حكومتی تضعیف شده می‌داندكه هر اتفاقی ممكن است بی‌افتد.

در مورد نقش مساجد و حسینیه‌ها در جامعه و حركت‌های اجتماعی بحرین بویژه در مبارزات اخیر با حكومت توضیح دهید. در خلال اعتراضات شاهد بودیم مردم حركت‌های خود را از مساجد آغاز می‌كردند و از طرفی رژیم آل خلیفه در اقدامی غیرمنتظره اقدام به تخریب و هتك حرمت مساجد كرد.

الهاشمی:ما بسیار متاسف هستیم كه رژیم آل خلیفه مسجد را خراب می‌كند در صورتی كه این خلاف شرع است. قرآن می‌سوزد در حالی كه شیطان نیز این كار را نكرد و این‌ها از شیطان بدترند. هر چند این اعمال به ما چهره واقعی رژیم را نشان می‌دهد و عدم صلاحیت آن‌ها برای اداره كشور را متذكر می‌شود. این رفتار آنان ما را متحد ساخته است.

ما تنها كشور عرب هستیم كه برای فلسطین شهید داده‌ایم.
جایگاه روز قدس و بطور كلی مسئله فلسطین در بین بحرینی‌ها چیست؟

الهاشمی:فلسطین برای بحرینی‌ها به معنای قبله دوم است. هر ساله در بحرین در روز قدس تظاهرات برگزار می‌شود و ما این افتخار را داریم كه تنها كشور عرب هستیم كه برای فلسطین شهید داده‌ایم. سال قبل جمعه شاخوری اولین شهید در امت عرب برای فلسطین بود. ما وارد سفارت آمریكا شدیم و آن‌ها به وی تیراندازی كردند. فلسطین به معنای جنگ اول جامعه عرب است. روز قدس اولین بار توسط امام خمینی معرفی شد و ما به عنوان رهروان خط امام قصد امام از این نام گذاری را استمرار یادآوری مسئله فلسطین می‌دانیم، مانند عاشورا كه اسلام را زنده نگه داشته است. این دلیل مخالفت آمریكا و غرب با جمهوری اسلامی است كه سیاست بلند مدتی برای فلسطین تعیین كرده است. و ما سرسختانه این سیاست را در بحرین دنبال می‌كنیم.

انگلیس با حضور مخالفان كشور‌ها از آن‌ها اخاذی می‌كند!
سوال‌های ما راجع به بحرین تمام شده است اما شخصا سوالی در ذهنم پیش آمده كه چرا انگلیس كه خود حامی كشورهای مستبد و دیكتاتور در دنیا است، به مخالفان این كشور‌ها نیز پناهندگی داده و آن‌ها در انگلیس زندگی می‌كنند؟ در صورت امكان كمی در این مورد توضیح دهید

الهاشمی:انگلیس مخالفان كشور‌ها در سراسر دنیا را در خود جای داده است، حتی مخالفان دولت فرانسه. آن‌ها می‌دانند چگونه از این مسئله به نفع خود استفاده كنند. آن‌ها به كشوری كه مخالف وی را دارند می‌گویند اگر با ما همكاری نكنید و خواسته‌های ما را برآورده نكنید ما این مخالفین را حمایت می‌كنیم تا حكومت شما سرنگون شود. این مانند اخاذی از دولت‌هاست تا هر قراردادی را امضا كنند. از آن طرف انگلیس می‌خواهد چهره دموكراتیك خود را حفظ كند و به دنیا نشان دهد كه حتی مخالفان كشور‌ها نیز در انگلیس جای دارند و حق نوشتن و رفت و آمد و فعالیت دارند. اما هدف آنان اخاذی از حكومت‌ها به دلیل حضور مخالفینی چون من در انگلیس است. این حكومت‌ها ضعیف‌تر از آن هستند كه بتوانند در مقابل مخالفان مورد حمایت انگلیس دوام آورند.

آینده نیوز