شکار عقاب های آسمان با موشک‌های دوش‌پرتاب

بسیاری تصور می‌کنند جنگنده‌های پیشرفته و چند میلیون دلاری در برابر یک لوله کوچک که روی شانه سرباز قرار می‌گیرد، شکست‌ناپذیرند.

اما واقعیت نظامی چیز دیگری است دوش‌پرتاب‌ها مرگبارترین تهدید برای هواگردها در ارتفاع پایین هستند.

آیا واقعا می‌توان با دوش‌پرتاب جنگنده زد؟

پاسخ کوتاه: بله. اما با شروط خاص.

دوش‌پرتاب‌هایی مثل «میثاق»، «ایگلا» یا «استینگر» برخلاف سامانه‌های بزرگ پدافندی، رادار ندارند. 

این یعنی هواپیما هیچ هشداری دریافت نمی‌کند که کسی روی آن قفل کرده است.

شکار زمانی اتفاق می‌افتد که جنگنده برای بمباران یا شناسایی، به ارتفاع زیر ۵ کیلومتر بیاید. در این ارتفاع، سرعت واکنش خلبان کم می‌شود و حرارت موتور هواپیما برای جستجوگر موشک مثل یک آهنربای قوی عمل می‌کند.

کجاها و کدام جنگنده‌ها شکار شده‌اند؟

تاریخ جنگ‌های مدرن پر است از لاشه‌ی جنگنده‌هایی که توسط همین موشک‌های ارزان‌قیمت ساقط شده‌اند.

جنگ خلیج فارس: بر اساس آمار رسمی، عراق توانست با موشک‌های ایگلا-۱ (که پایه تکنولوژی میثاق است)، یک فروند F-16 آمریکایی را ساقط کند. همچنین چندین فروند A-10 بر اثر اصابت این موشک‌ها آسیب جدی دیدند یا سرنگون شدند.

جنگ افغانستان (دهه ۸۰ میلادی): افغان ها با استفاده از موشک‌های استینگر، نیروی هوایی شوروی را فلج کردند. آن‌ها ده‌ها فروند جنگنده سوخو-۲۵ را که برای پشتیبانی نزدیک می‌آمدند، با همین دوش‌پرتاب‌ها شکار کردند.

جنگ اوکراین : این جنگ رکورددار شکار جنگنده‌های مدرن با دوش‌پرتاب است. تصاویر تایید شده نشان می‌دهد که حتی جنگنده‌های بسیار پیشرفته‌ای مثل سوخو-۳۴ و سوخو-۳۰ روسیه توسط موشک‌های دوش‌پرتاب (ایگلا و استینگر) در ارتفاع پایین ساقط شده‌اند.

جنگ ویتنام: ارتش شمال ویتنام با نسخه قدیمی دوش‌پرتاب‌های شرقی (استرلا-۲)، موفق شد جنگنده‌های سریعی مثل F-4 فانتوم و A-4 آمریکا را در ماموریت‌های تهاجمی بزند.

اگرچه جنگنده‌ای مثل F-15 به دلیل سقف پروازی بسیار بالا و سیستم‌های جنگ الکترونیک قدرتمند، هدف سختی برای دوش‌پرتاب است، اما تاریخ ثابت کرده که در جنگ، اشتباه خلبان یا کمین هوشمندانه پدافندی می‌تواند هر پرنده‌ای را به زمین بکشد. 

دوش‌پرتاب‌ها شاید آسمان را نبندند، اما آن را برای هر خلبانی به یک محیط ناامن و پراسترس تبدیل می‌کنند.