جهت مشاهده ادامه مطلب در سایت منبع اینجا روی لینک زیر کنید :
[ad_1]
ماجراي مصحف حضرت زهرا «س»
نویسنده: آیت الله محمد تقی مصباح یزدی
در مورد الهام تعبیر دیگری هم در روایات ما به كار رفته است و آن تعبیر «تحدیث» است. یكی از القاب حضرت زهرا سلام الله علیها محدثه است. گاهی به غلط محدثه گفته میشود به گمان این كه چون حضرت برای دیگران حدیث میگفتند به ایشان محدثه گفته میشود. درحالی كه محدث به كسی گویند كه ملائكه با او حرف بزنند و برایش حدیث گویند. همه انبیاء و ائمه معصومین علیهم السلام محدث بودند. خداوند تعالی برای غیرانبیاء هم الهام دارد؛ حتی برای غیرائمه علیهم السلام هم الهام وجود دارد؛ به این معنا كه فرشته ای با انسانی سخن بگوید ولی او آن فرشته را نبیند. این مقامی است كه خدا به بندگان خاصی میدهد.
در این جا ممكن است سوال شود كه: از طرفی ما معصومین را منحصر در عدهای خاص میدانیم و از طرفی میدانیم كه برخی از امام زادگان و اولیای الهی هیچ گاه گناه نكردند و به یك معنا معصوم بودند؛ جمع این دو مطلب چگونه است؟ جمع این دو مطلب به این صورت است كه ظاهرا چهارده معصوم یعنی چهارده معصومی كه عصمتشان از طرف خدا تضمین شده است و همان طور كه خدای متعال عصمت انبیاء را برای ما ضمانت كرده به طوری كه عصیان و خطایی مرتكب نمیشوند، همان را درباره ائمه اطهار و حضرت زهرا سلام الله علیها هم ضمانت كرده است. دلیل قطعی داریم برای این كه اینها باید معصوم باشند؛ اما این معنایش این نیست كه غیر از اینها ممكن نیست معصوم باشند. مرحوم آیت اللهالعظمی بهجت رضواناللهعلیه میفرمودند: در نجف شخصی را میشناختم كه با اینكه كارمند سادهای بود هنگام احتضار درحالی كه مرحوم آقای خویی و مرحوم آقای میلانی بالای سرش بودند گفته بود: «خدایا! تو شاهدی از آن روزی كه من به تكلیف رسیدم تا به حال عالما عامدا هیچ گناهی نكردهام!» ظن قوی بنده این است كه مرحوم آیت الله بهجت حتی قبل از به تكلیف رسیدنشان هم گناهی مرتكب نشده بودند و بعد از تكلیفشان هم ما حتی چیزی كه بتوان مكروه بودنش را اثبات كرد از ایشان ندیدیم! خدا میتواند این چنین بندههایی داشته باشد؛ اما این معنایش این نیست كه چهارده معصوم، پانزده معصوم شدند!زمینه چینی برای بیان الهامات الهی
حضرت زهرا سلام الله علیها در این خطبه شریف بعداز حمد بر نعمتهای الهی میفرمایند: و له الشكر علی ما الهم؛ خدا را شكر میكنم بر الهاماتی كه فرموده است. در این جا دو احتمال میتوان مطرح كرد؛ یكی این كه منظور از این الهام همان الهام عامی باشد كه خدا نسبت به همه انسانها و یا حتی غیرانسانها هم فرموده است و چون حضرت سلام الله علیها یكی از آنها هستند و این نعمت به ایشان هم داده شده است خدا را شكر میكنند. مثل این كه ما خدا را شكر كنیم كه به ما چشم داده است. خداوند به خیلی از انسانها چشم داده است، ولی این مانع نمیشود از این كه ما خدا را براین نعمت شكر كنیم. اما شاید احتمال قوی تر این باشد كه حضرت، خدا را شكر میكنند به این جهت كه خدا الهامات خاصی به این خانواده عنایت فرموده است و این جا تعبیر شكر مناسبتر از حمد است؛ چون در شكر این جهت لحاظ شده است كه ستایش میكنم كسی را كه به طور خاص نعمتی به من داده است؛ البته معنای اول هم غلط نیست؛ اما به نظر میرسد كه این معنای دوم مناسبتر باشد و این یك نوع براعت استهلال است؛ یعنی چون بناست دراین خطبه به مطالبی اشاره میكنند كه خدای متعال به ایشان الهام فرموده است اول اشاره میكنند كه خدا به ما بعضی چیزها را الهام فرموده است و من پیشاپیش به خاطر این نعمت اختصاصی خدا را شكر میكنم.داستان مصحف فاطمه سلام الله علیها
از جمله این الهامات آن الهاماتی است كه مصحف حضرت فاطمه سلام الله علیها را تشكیل داده است. روایات بسیاری نقل شده است كه در آن چند روز بعد از رحلت پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله كه آن مصیبتهای عظیم و غیرقابل وصف بر آن حضرت وارد شد خدای متعال جبرئیل را میفرستاد كه با حضرت زهرا سلام الله علیها صحبت كند و برای ایشان تسلی باشد تا حضرت زیاد به آن غصهها و مصیبتها فكر نكند. جبرئیل راجع به داستانها و حوادثی كه بعدها اتفاق میافتد برای حضرت نقل میكرد. بعد اینها جمع شد و به مصحف فاطمه سلام الله علیها نام گذاری شد. در بعضی روایات آمده كه دراین مصحف چیزی از حلال و حرام نبود و فقط پیشگویی هایی بود كه جبرئیل برای حضرت زهرا سلام الله علیها از حوادث آینده كرده بود. حضرت آنها را ثبت كردند و به صورت كتابی درآوردند.1
مصحف یعنی جمع آوری شده. برخی افراد بیاطلاع گمان كردهاند كه این مصحف چیزی است در مقابل قرآن؛ یعنی قرآن مصحفی برای پیغمبر صلی الله علیه و آله است و در مقابل آن حضرت زهرا سلام الله علیها هم مصحفی داشتهاند. یكی از تهمتهایی كه به شیعیان میزنند این است كه میگویند: شیعیان معتقدند حضرت زهرا سلام الله علیها هم پیغمبر بوده و غیراز قرآن مصحفی داشتهاند و شیعیان برای خود، قرآن دیگری قائل هستند! در صورتی كه آن مصحف همین تحدیثهای جبرئیل بوده است و ایشان آنها را جمع آوری كرده اند و به صورت كتابی در آوردهاند. ائمه اطهار علیهم السلام در بسیاری از روایات میفرمایند: «وجدنا فی مصحف فاطمه؛ در مصحف حضرت فاطمه این چنین یافتیم.» به هر حال این مصحف از مصادیق الهاماتی است كه اختصاص به حضرت زهرا سلام الله علیها داشته است و جمله: و له الشكر علی ما الهم، میتواند براعت استهلال باشد نسبت به الهاماتی كه در طول خطبه به آنها اشاره خواهند فرمود. دریای نعم الهی (7)
تفاوت نعم،
آلاء و منن… و الثناء بما قدم من عموم نعم ابتداها و سبوغ آلاء اسداها و تمام منن اولاها؛ جم عن الاحصاء عددها و نای عن الجزاء امدها و تفاوت عن الادراك ابدها؛2 این خطبه شریف با حمد و شكر و ثنای الهی شروع شده است كه به فرق بین اینها اشاره شد. حضرت زهرا سلام الله علیها در ادامه میفرمایند: «والثناء بما قدم؛ خدا را ثنا میگویم بر آن چه در اختیار بندگانش قرار داد.» انتخاب این واژه ظاهراً برای رعایت سجع با جملههای قبلی است. قدم یعنی جعل الشیء قدامك. در عربی وقتی میخواهند بگویند: چیزی را در اختیار كسی قرار داد، میگویند: قدمه له. ثناء ستایش مطلق است؛ بنابراین اعم است از نعمتهایی كه خداوند به خود انسان عطا كرده و نعمتهایی كه به سایر خلایق عنایت فرموده است. بعد این نعمتها را بیان میفرمایند. میتوانستند برای تفصیل و بیان نعمتها بفرمایند: من نعم عامه و آلاء جمه؛ ولی این تركیبی كه این جا انتخاب شده خیلی لطیف تر است. به جای این كه خود نعمتها را ذكر كنند و آنها را توصیف كنند به این كه این نعمتها همگانی است، ابتدا بر همین عمومیت نعمتها تكیه میكنند و میفرمایند: «من عموم نعم ابتداها: از نعمتهای فراگیر كه ابتدائاً در اختیار متنعمین قرار داد.» بعضی از نعمتهای خداوند، نعمتهایی است كه ابتدا متنعم شرایط پذیرش آن را پیدا میكند بعد خدا آن نعمت را به او عطا میكند؛ ولی بعضی از نعمتهاست كه خداوند قبل از این كه متنعم لیاقت درك آن را پیدا كند آن نعمت را میآفریند. جنینی كه در شكم مادر است قبل از این كه متولد شود خدا در سینه مادر روزی او را خلق میكند، و بالاتر از این نعمتهایی است كه قبل از خلقت انسان خداوند برای او مهیا كرده است. قبل از این كه انسان بخواهد خلق شود، باید زمین، هوا، نور، حرارت و مواد خوراكی وجود داشته باشد. خداوند این نعمتها را قبل از خلقت انسان برای او مهیا كرده است. در بعضی از دعاها میخوانیم «یا مبتدئا بالنعم قبل استحقاقها؛3 ای كسی كه آغازگر نعمتهاست پیش از این كه استحقاق آن نعمتها پیدا شده باشد.» البته قبل استحقاقها یك معنای دیگر هم میتواند داشته باشد و آن این است كه موجودات مختار با انجام اعمال اختیاری مستحق پاداش میشوند؛ ولی خداوند حتی قبل از این كه كسی با انجام عمل اختیاری استحقاق نعمتی پیدا كند، ابتدائاً به بندگانش نعمت میدهد؛ مانند نعمت هدایت.منابع : روزنامه كيهان، شماره 19913 به تاريخ 8/2/90، صفحه 8
[ad_2]
