سالروز فتح خیبر به دست امیرالمومنین علی‌بن ابی طالب(ع)

خانه » سالروز فتح خیبر به دست امیرالمومنین علی‌بن ابی طالب(ع)

جهت مشاهده ادامه مطلب در سایت منبع اینجا روی لینک زیر کنید :
[ad_1]

سالروز فتح خیبر به دست امیرالمومنین علی‌بن ابی طالب(ع)

بیست و چهارم رجب(شانزدهم تیرماه) مصادف است با سالروز فتح خیبر به دست امیرالمومنین علی‌بن ابی طالب(ع)، به همین مناسبت مروری داریم بر این واقعه تاریخی ـ دینی و کتاب‌هایی که در سال‌های اخیر در این زمینه تألیف و منتشر شده‌اند.

امام علی(ع)، همسر فاطمه زهرا(س) و یار و یاور رسول اکرم(ص)، از بزرگترین نام‌آوران و جنگجویان اسلام بودند که اقدامات تاریخ‌سازی را در دوران زندگانی پربرکت و خلافتشان برای زنده نگاه‌داشتن اسلام انجام دادندکه یکی از آنها فتح قلعه خیبر در جنگ خیبر بود و موجب پیروزی مسلمانان شد.

خیبر، جلگه‌ای است در 32 فرسنگی شمال مدینه که مشتمل بر قلعه‌های متعدد، نخلستان‌های بسیار، گله‌های فراوان و دارای آب و خاک مرغوبی برای کشاورزی بود، به همین دلیل شغل عمده مردم آن سرزمین زراعت بود. مردمانی یهودی ساکن آنجا بودند و جمعیتی بالغ بربیست هزار نفر داشت. در آنجا هفت قلعه محکم به نام‌های ناعم، قموص، کتیبه، شق، نطاه، وطیح و سلالم وجود داشت.

پیامبر اسلام(ص) به واسطه صلح حدیبه از جانب قریش و هم‌پیمانان آنها آسوده خاطر شده بودند، اما خیبر همچنان برای مسلمانان پایگاهی نا آرام و مشکوک تلقی می‌شد و پناه قوی‌ترین عوامل توطئه و تحریک بود. در ایامی که پیامبر(ص) نگران عکس‌العمل نیرومندترین قدرت‌های جهان در برابر نامه‌های دعوت به اسلام بودند، اخباری که از خیبر می‌رسید حاکی از توطئه‌هایی بود که علیه حکومت مدینه طرح می‌شد و هر لحظه امکان آن می‌رفت که خیبر برای مقابله با شهر کوچک مدینه و جامعه نوپای مجاهدان محمد(ص) پایگاه شود.

مشخصه بارز یهودیان ساکن این منطقه و دیگر یهودیان، تعصب بسیار شدیدی بود که بر آیین خود داشتند، تا جایی که صدها بت‌پرست و عیسوی مسلمان می‌شدند ولی یک یهودی حاضر نبود دست از آیین خود بردارد. بر اساس همین تعصب از هیچ مکر و حیله‌ای دریغ نمی‌کردند و احتمال داشت که آنان آلت دست ملوک و سلاطینی شوند که پیامبر(ص) با لحنی قاطع آنان را به اطاعت و عبادت خداوند و اعتقاد به وحدانیت خوانده بودند. عده‌ای از یهودیان بنی‌قینقاع و بنی‌نضیر نیز پس از تبعید از مدینه به خیبر رفته بودند.

خداوند پس از صلح حدیبیه وعده این فتح را به رسول اسلام(ص) و دیگر مسلمانان داده بود. در آیه 20 سوره فتح آمده‌ است؛ « وعدکم الله مغانم کثیره تاخذونها فعجل لکم هذه و کف ایدی الناس عنکم و لتکون ءایه للمؤمنین و یهدیکم صراطاً مستقیماً»؛ خداوند شما را به غنایم بسیار وعده داد پس در آن برای شما تعجیل کرد و دست شر مردم را از شما کوتاه کرد تا نشانه‌ای بر اهل ایمان باشد و خدای شما را به راه راست رهنمون گردد.

پیامبر و مسلمانان فاصله میان مدینه و خیبر را به‌سرعت و در سه منزل پیمودند، برای آن که راه ارتباطی یهودیان و قبیله غطفان را که هم‌پیمان یکدیگر بودند و با خیبر تنها دو فرسخ فاصله داشتند، قطع کنند، از راهی حرکت کردند تا مسلمانان میان آنها حایل شوند و از این رو بر سر آب رجیع فرود آمدند.

مسلمانان در نزدیکی قلعه‌ها اردو زدند و شبانه و به‌سرعت راه‌ها و نقاط حساس را تسخیر کردند. صبحگاه که برخی از اهالی خیبر با بیل و کلنگ از قلعه‌ها به سمت مزارع و نخلستان‌ها بیرون آمدند، ناگهان با مسلمانان روبه‌رو شدند که تمام اطراف را محاصره کرده بودند. آنها به سرعت به خانه‌های خود گریختند.

یهودیان درهای قلعه‌ها را محکم بستند. بزرگان یهود خیبر با یکدیگر به مشورت پرداختند. در بین آنان دو هزار مرد جنگی بود. فکر آنان بابت ذخایر آب و غذا آسوده بود. قلعه‌ها چنان قطور بنا شده بود که رخنه درآنها غیرممکن به نظر می‌رسید. مردان یهودی از بالای قلعه‌ها موقعیتی مناسب برای پرتاب تیر و سنگ داشتند. نتیجه مشورت آنان چنین شد که زنان و کودکان را در یکی از قلعه‌ها و ذخایر غذایی را در دیگری جای‌ دهند و جنگاوران هر قلعه با پرتاب سنگ و تیر از بالای قلعه به دفاع بپردازند. دلیران هر قلعه نیز در مواقع مناسب بیرون آیند و با مسلمانان درگیر شوند. یهودیان توانستند یک ماه مقاومت کنند به‌گونه‌ای که گاه برای فتح قلعه‌ای 10 روز تلاش انجام می‌گرفت.

برخی می‌گویند قلعه ناعم ابتدا فتح شد و در فتح آن «محمودبن مسلمه» به شهادت رسید و پنجاه تن از مسلمانان زخمی شدند. پس از قلعه ناعم نوبت به قلعه قموص رسید. با فتح آن اسیران بسیار و غنایم فراوان نصیب مسلمانان شد. قلعه‌ها یکی پس از دیگری به تسخیر درآمدند. اما چون نوبت به دو قلعه وطیح و سلالم رسید، فتح آن دو مشکل شد، چرا که جنگجویان یهود در این دو قلعه باقی‌مانده جمع شده بودند و سرسختانه مقاومت می‌کردند. مسلمانان بیش از 10 روز در اطراف این دو قلعه بودند اما با وجود کشته‌های بسیار نتوانستند کاری از پیش ببرند. در یکی از روزها، پیامبر(ص) برای فتح این آخرین قلعه که فتح آن دشوار بود، پرچم را به دست ابوبکر داد ولی وی موفق شد و بازگشت. در روز دیگر پرچم را به دست عمر داد. او نیز چنین کرد. سپس پیامبر فرمودند؛ «لاعطین الرایه غداً رجلاً یحب الله و رسوله و یحبه الله و رسوله کراراً غیر فرار لا یرجع حتی یفتح الله علی یدیه.»؛ فردا پرچم جنگ را به دست کسی خواهم سپرد که خدا و رسولش او را دوست دارند و او نیز خدا و رسولش را دوست دارد. او هرگز فرار نکند و همیشه حمله کننده است و از جنگ برنگردد تا خداوند به دست او قلعه‌ها را بگشاید.

همه منتظر بودند بدانند آن فرد کیست؟ روز بعد پیامبر(ص) فرمودند که علی کجاست؟ در این هنگام علی(ع) دچار چشم‌درد شدیدی بود. او را به حضور پیامبر آوردند. آن حضرت بر چشم علی‌ابن ابی طالب(ع) دمید. درد چشمان او برطرف شد و تا آخر عمر هیچگاه به سردرد و چشم درد مبتلا نشد. پیامبر(ص) پرچم را به علی سپرد و یادآور شد که «پیش از شروع نبرد، نمایندگانی به سوی سران قلعه بفرستد و آنان را به اسلام بخوان. اگر نپذیرفتند، آنها را به وظایف خویش تحت لوای حکومت اسلامی آشنا ساز و اگر به هیچ یک گردن ننهادند، با آنها بجنگ.»

حضرت علی(ع) با جمعی از مسلمانان برای فتح قلعه‌های وطیح و سلالم حرکت کرد. در نزدیکی قلعه پرچم را به زمین کوبید. پس از درگیری‌های تن به تن، هنگامی که یهودیان به داخل قلعه رفتند، علی بن ابی طالب(ع) با کمک نیروهای الهی و امدادهای غیب، در قلعه را از جای کند. با حمله او، دیگر مسلمانان نیز به داخل قلعه رفتند و داستان یهود خیبر نیز پایان یافت.

علی بن ابی طالب(ع) در این زمینه فرموده‌اند: «ما قلعت باب خیبر و رمیت به خلف ظهری اربعین ذراعاً بقوه جسدیه و لا حرکه غذائیه لکنی ایدت بقوه ملکوتیه و نفس بنور ربها مضیئه.»؛ من درخیبر را با نیروی جسمانی و حاصل از غذا نکندم بلکه به قدرتی ملکوتی و نفسی که به نور پروردگارش روشن بود، مؤید بودم.

در این زمینه و دیگر کرامات و خدمات حضرت علی(ع) در زنده نگاه‌داشتن دین مبین اسلام، کتاب‌های فراوانی به رشته تحریر در آمده‌اند که برخی از آنها عبارتند از :

ـ سیره دفاعی امام علی(ع)/ دبیرخانه همایش تبیین سیره دفاعی امام علی(ع)/ دفاع/ 1382

ـ جهان بینی امام علی(ع) در خطبه اول نهج البلاغه، درسهای حضرت آیه الله حاج شیخ زین العابدین قربانی لاهیجی/ محمدعلی قربانی/ سایه/ 1382

ـ باران مهربانی؛ صلح حدیبیه، جنگ خیبر، دعوت پادشاهان/ کریمان حمزه، شهرام شفیعی (مترجم)، صلاح بیصار (مترجم)، محسن عابدی (مترجم)/ پنجره/ 1383

ـ پیامبر اعظم؛ خیبر، جلوه اعجاز حیدر/ میثاق امیرفجر/ دفتر نشر فرهنگ اسلامی / 1385

ـ حیدر، فاتح خیبر / موسسه انتشاراتی رایحه/ 1385

ـ پیامبر؛ خیبر جلوه اعجاز حیدر / میثاق امیرفجر/ مهد قرآن کریم / 1386
سیدهاشم بحرانی، سیدغریب عساکره مجد (مترجم)/ ارمغان یوسف/ 1386

ـ استراتژی نظامی امام علی(ع)/ سیدمحمدصادق فیض/مهر/ 1386

ـ امام علی‌بن ابی طالب(ع)؛ تاریخ تحلیلی نیم قرن اول اسلام، طلوع خورشید/ عبدالفتاح عبدالمقصود، سیدمحمدمهدی جعفری (مترجم)/شرکت سهامی انتشار / 1386

ـ مدینه المعاجز؛ پانصد و چهل و شش فضائل و کرامات از امام علی(ع)/ سیدهاشم بحرانی، سیدغریب عساکره مجد (مترجم)/ ارمغان یوسف/ 1386

ـ صلح حدیبیه، فتح خیبر/ علی رستمی پور/ نور الثقلین/ کتاب‌های ریحانه و جوانه/ 1386

ـ خیبر قلعه فراموش شده/ حسین کرمی، عباس ابراهیمی (بازنویسی)، سمیه سادات نبوی (ویراستار)/ نبوی/ 1387

ـ علی(ع) پهلوان خیبر/ حسین آسیوند (تصویرگر)، محمد کامرانی اقدام (شاعر)/ حدیث نینوا / 1387

ـ امیر شجاعت(فاتح خیبر)/ سیدامیرحسین موسوی گرمارودی / جامعه القرآن الکریم / 1387

ـ امام علی(ع) در شعر فارسی؛ از ولادت تا امامت/ محمد صحتی سردرودی/ پرتو خورشید / 1387

ـ امام علی(ع) از ولادت تا شهادت/ علامه سیدمحمدکاظم قزوینی/ ترجمه علی کرمی / دلیل ما/ 1388

منبع : [برای مشاهده لینک ها باید عضو انجمن های گفتگوی مذهبی نورآسمان باشید . برای عضویت در نورآسمان اینجا کلیک کنید….]

[ad_2]

 

حرز امام جواد

 

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیمایش به بالا