حیا با خجالت فرق اساسی دارد:



– خجالت امری اضطراری است؛ یعنی فردی که خجالت می کشد، در حقیقت اراده انجام کار، از او سلب می شود. و این نه تنها ارزش نیست، بلکه ضد ارزش است و عامل ناتوانی فرد به حساب می آید؛ اما حیا اینگونه نیست.

فرد با حیا می تواند صحبت کند، روحیه و قوت حرف زدن را دارد اما شرم می کند که در جمعی از این نوع الفاظ استفاده کند و این عمل را به صورت ارادی و با کمال اختیار به خود تحمیل می کند.

– خجالت حالتی است که به خاطر اندوهی که به قلب می رسد در چهره نمایان می شود؛ اما حیا یک نوع خودداری و مانع شدن است که ریشه در اراده ی انسان دارد و به روح او برمی گردد.

– حیا مربوط به روح و ایمان است و خجالت مربوط به بدن و نفس. مسائلی که در نفس و بدن پیش می آید، به اختیار ما نیست بلکه بسته به طبیعت آنهاست، ولی روح و ایمان متعلق به اختیار هستند.

***
حیا ص 14