ورود کارت‌های گرافیکی جدید انتخاب را به شدت دشوار کرده است. از یک طرف انویدیا با انبوهی از فناوری‌های خاص خود همچون فیزایکس و کودا قرار دارد که در نسل پنج مدل‌های قدرتمندی همچون GTX 580 و GTX 570 را تولید کرده است و از طرف دیگر AMD همچنان بر تعداد کارت‌های گرافیکی خود می‌افزاید و در سری ششم ترجیح داده تا توجه بیشتری به مدل‌های متوسط و ارزان قیمت بازار داشته باشد. به دنبال این سیاست اغلب کارت‌هایی که در سری ششم می‌بینید برخلاف انتظار نسبت به قبل کارایی بیشتری را ارایه نمی‌کنند. این مورد بیشتر به تغییر شیوه نامگذاری AMD باز می‌گردد و شامل توانایی فنی مدل‌ها نمی‌شود.

در این نسل کارت‌های 6870 جایگزین 5870 نشدند و در عوض شکاف بین 5770 و 5830 را پر کرده‌اند. نکته دیگر در مورد کارت‌های جدید مانند سری HD 6900 این است که این مدل‌ها نیز اگرچه در مشخصات فنی و حتی برخی مواقع در امتیازاتی که به دست می‌آوردند جانشین 5870 شده‌اند اما واقعیت این است که این اختلاف‌ها هنوز هم زیاد نیستند و با اینکه از نظر رده‌بندی امتیازات مدلی مانند 5870 در میان دو کارت 6950 و 6970 قرار می‌گیرد اما این تناسب نیز همیشه و در همه بازی‌ها دیده نمی‌شود.

بنابراین می‌توان گفت 5870 علیرغم گذشته بیش از یکسال از ورود گسترده‌اش به بازار هنوز هم جایگاهی بالایی در میان محصولات AMD دارد. اگر در اشاره‌ای کوتاه بخواهیم مقایسه‌ای هم با کارت‌های انویدیا داشته باشیم باید گفت در مدل‌های جدید، کارت‌های GTX 570 کارایی مشابه 6970 دارند و در واقع می‌توان گفت توان 5870 اندکی پایین‌تر از GTX570 و بیشتر از GTX 560 خواهد بود.

نسل پنجم کارت‌هاي گرافيکي جديد ATI با کد RV870 منتشر مي‌شوند و اگر به‌خاطر داشته باشيد مدل‌هاي مطرح سري چهارم نيز داراي کدهاي RV770 و RV790 براي کارت‌هايي مثل رادئون 4870 و 4890 بودند. در واقع نسل پنجم هم بسياري از خصوصيات نسل پيش را دارد با اين حال اصلاحاتي اساسي در ساختار آن داده شده که به عنوان مثال مي‌توان به افزايش تعداد ترانزيستورها به بيش از 2 ميليون اشاره کرد. در حاليکه اندازه هسته گرافيکي تغيير زيادي نداشته که اين مساله بيشتر به دليل فناوري ساخت 40 نانومتري آن است.

اين هسته گرافیکی در مدل رادئون 5870 در فرکانس 850 مگاهرتز اجرا مي‌شود و نتيجه اين اصلاحات بازدهي تقريبا دو برابري نسبت به نسل چهارم است. ضمن اينکه پشتيباني از DX 11 به‌عنوان اولين تراشه‌اي که اين قابليت را دارد به نام سري HD 5000 ثبت شده است.

در سري چهارم کارت‌های رادئون مانند 4870 که با کد RV770 توليد شدند 10 هسته SMID وجود داشت که هرکدام داراي 16واحد پردازنده رشته‌اي بودند و هرکدام از اين واحدها نيز از 5 واحد ALU تشکيل شده بود. بنابراين مي‌توان گفت اين مجموعه داراي 800 پردازنده کوچک است که وظايفي مثل پردازش‌هاي سايه‌زني را انجام مي‌دادند. در نسل جديد با کد RV870 تعداد مجموعه‌هاي SMID به 20عدد رسيده و در نتيجه 1600 واحد پردازشي در اجراي بازي‌ها و پردازش سه بعدي شرکت دارند. بنابراين مدل‌هاي5870 حداقل از نظر تعداد هسته‌هاي پردازشي دو برابر نسل قبلي خود يعني 4870 هستند.

تعداد ترانزيستورها هميشه نمادي از توان پردازش و قدرت يک تراشه الکترونيکي است. در رادئون 5870 تعداد ترانزیستورها 2 ميليارد و 150 ميليون عدد است. اين تعداد باعث خواهد شد تا سطح تراشه حداقل دو برابر تراشه‌هاي قبلي باشد با اين حال فناوري ساخت 40 نانومتري باعث شده تا اين ترانزيستورها در سطحي معادل 334 ميلي متر مربع قرار گيرد. تعداد ROPها نیز به 32 واحد رسيده است. ROPها واحدهايي هستند که داده‌هاي پردازش شده گرافيکي را براي استفاده بهتر از پهناي باند، بهينه‌سازي مي‌کنند و با توجه به عملکرد آنها نياز به پهناي باند پايين‌تري در مقايسه با نسل‌هاي پيشين است. در مدل‌هاي 5870 تعداد واحدهاي بافتي معادل 80 واحد است.

در DirectX نسخه 9 برنامه‌هاي سايه‌زني عملکرد بهتري نسبت به نسخه‌هاي قبلي داشتند و سايه‌زن‌هاي پيکسلي و راسي نيز در آنها به‌طور خاص مورد توجه قرارگرفته بود با اين حال در اين قسمت نيز محدوديت‌هايي وجود داشت. پردازنده‌هاي گرافيکي داراي واحدهايي بودند که بايد عملکردهاي کاملا متضاد را در پردازش گرافيکي انجام مي‌دادند. با معرفي DirectX10 اين واحدها به صورت يکپارچه درآمدند و از اينجا به بعد بحث پردازنده‌هاي سايه‌زني (Shader Procssor) مطرح شد که مي‌توانند ترکيبي از فعاليت‌هاي مرتبط با سايه‌زني را انجام دهند. پردازنده گرافيکي در واقع از تعداد بسيار زيادي واحد پردازشگر سايه‌زن تشکيل شده که به آنها پردازنده‌هاي رشته‌اي نيز مي‌گويند. بنابراين اگر عبارت Stream processor را ديديد منظور همان واحدهاي سايه‌زن است اين پردازنده‌ها مي‌توانند به‌طور موازي با يکديگر اجرا شوند.

با معرفي DirectX 11 واحدهاي سايه‌زن انواع مختلفي پيدا کرده‌اند و فعاليت‌هاي مختلفي مثل سايه‌زن راسي، پيکسلي و هندسي در بين آنها ديده مي‌شود ضمن اينکه امکان انجام محاسبات غير گرافيکي نيز ميسر شده است. ساختار پردازنده در انويديا و ATI با يکديگر متفاوت است و اگرچه نتيجه نهايي در اغلب موارد تقريبا مشابه است اما به‌طور خلاصه مي‌توان گفت انويديا از ساختار MIMD استفاده مي‌کند در حاليکه ATI از روش SIMD براي طراحي هسته‌هاي گرافيکي بهره مي‌برد که همانطور که گفته شد در تراشه 5870 معادل 1600 هسته سايه‌زن به‌کار رفته است.

ساختار حافظه در کارت‌هاي 5870 تغيير چنداني نسبت به سایر مدل‌ها ندارد اما به دليل اصلاحاتي که انجام شده، ميزان پهناي باند به صورت بهتري مورد استفاده قرار مي‌گيرد و همين مورد باعث مي‌شود تا رابط 256 بيتي اين کارت در مقابل رابط‌هاي بزرگ‌تري که در ساير مدل‌ها استفاده مي‌شود محدود‌کننده کارآيي کارت نباشد. يکي از اين دلايل نوع حافظه گرافيکي GDDR5 است که در فرکانس بالاتري در مقابل انواع GDDR3 اجرا مي‌شود. علاوه بر اين، کنترلر حافظه هم ارتقا پيدا کرده و ويژگي‌هايي به آن اضافه شده که از ميان آنها مي‌توان به کدهاي تشخيص خطا در کنترل‌کننده حافظه‌هاي GDDR5 اشاره کرد. در کنار آن امکان تغيير ولتاژ فرکانس نيز در اين حافظه‌ها وجود دارد.

Thssellation

يکي از امتيازاتي که در اين سري از تراشه‌هاي گرافيکي ديده مي‌شود روشي است که مي‌توان به فارسي آن‌را تکه‌آرايي يا ريزآرايي ناميد. البته ترجمه اين عبارت معادل موزاييک‌کاري است و آن هم به دليل روشي است که در پردازش‌هاي سه بعدي انجام مي‌دهد.

اما نکته مهم اينجا است که اين روش به صورت سخت‌افزاري و در تراشه گرافيکي انجام مي‌شود.

اگر به زبان ساده اين روش را توضيح دهيم بايد گفت تصاوير سه بعدي از تعدادي چند ضلعي تشکيل شده‌اند که در کنار هم قرار مي‌گيرند و يک شي را مي‌سازند حال هر چقدر تعداد اين چند ضلعي‌ها بيشتر باشد يعني جزييات بيشتري را مي‌توان نشان داد ضمن اينکه با کوچک‌تر شدن و بيشتر شدن چند ضلعي‌ها نمايش جزييات ظريفي که در حالت عادي نمايش آنها دشوار است، امکان پذير مي‌شود.

با کمک اين فناوري سطح يک جسم به قسمت‌هاي بسيار کوچک‌تري تقسيم مي‌شود و اين در حالي است که کل فرآيند به صورت سخت‌افزاري اتفاق مي‌افتد.

Direct X11

سال‌ها بود که DX9 مورد استفاده قرار مي‌گرفت و هنوز هم بازي‌هاي بسياري هستند که از آن استفاده مي‌کنند اما DX10 هيچ وقت به اين اندازه توسعه پيدا نکرد. يکي از دلايل اين عدم توسعه، محدود شدن DX 10 به ويندوز ويستا بود در حاليکه ويستا هم حرف زيادي براي گفتن نداشت و با آن مشکلات عجيبي که براي کاربران درست مي‌کرد نمي‌توانست به‌عنوان يک پلتفرم محبوب براي گيمرها مطرح شود اما DX 11 به نظر مي‌رسد فرصت بيشتري براي فراگير شدن داشته باشد اين نسخه در حال حاضر روي ويندوز هفت ارايه مي‌شود اما بعيد نيست به زودي وصله‌هاي ارتقاي آن براي ويستا هم منتشر شود. DX11 براي گيمرها و هم براي سازندگان بازي مزاياي قابل توجهي دارد. سازنده‌ها مي‌توانند علاوه بر افزايش سرعت پردازش گرافيکي محاسبات غير گرافيکي هم حساب کنند به‌طور کلي مهم‌ترين امتيازات DX 11 موارد زير هستند:

– نسخه پنجم Shader Model

– روش محاسباتي چند رشته‌اي

– پردازش محاسباتي مستقيم

-Tessellation سخت‌افزاري

– سايه‌زني بهتر

– فشرده سازي بافتي HDR

DX11 علاوه بر کاربرد رايج در بحث گرافيک و بازي‌ها وظايف ديگري هم خواهد داشت که پيش از اين کمتر روي آنها تاکيد مي‌شد و آن استفاده از توان پردازنده گرافيکي توسط برنامه‌هاي معمولي و غيرگرافيکي است که DirectX مي‌تواند به عنوان يک رابط کاربردي اين ارتباط را برقرار و تسهيل کند البته اين رابط فعلا روي ويندوز 7 به‌صورت مجتمع قرار دارد. در حال حاضر يکي از مهم‌ترين امتيازات DX11 قابليت کاربرد در برنامه‌هاي غيرگرافيکي و افزايش توانايي پردازش فيزيک در بازي‌ها است ضمن اينکه کاربرد هوش مصنوعي در بازي‌ها نيز بهبود پيدا مي‌کند.

از طريق shader model نسخه پنجم، سازندگان بازي‌ها مي‌توانند علاوه بر جزييات گرافيکي بهتر مثل تنظيم شفافيت و ترسيم پرتوهاي نور، جلوه‌هاي ويژه‌اي به محيط‌هاي سه بعدي اضافه کنند. بعضي از فناوري موجود در بازي‌ها نيز در DX11 اضافه شده‌اند مانند ترتيب شفافيت مستقل و ريزآرايي جزييات.

Open CL

درباره انجام محاسبات توسط پردازنده‌هاي گرافيکي مطالب زيادي منتشر شده که هر دو شرکت انويديا و ATI فعاليت‌هايي در اين بخش داشته‌اند تا بتوانند از اين قدرت پردازشي در برنامه‌ها و نرم‌افزارها استفاده کنند. پروژه‌هاي انويديا موتور cuda را در اين بخش راه‌اندازي کرد و ATI نيز مدتي بعد موتوري به نام استريم را در پروژه‌هاي خود معرفي کرد. تا اينجا بحث پردازش توسط تراشه‌هاي گرافيکي خوب پيشرفته اما توسعه اين روش توسط شرکت‌هايي که مي‌توانند از آن استفاده کنند محدود شده است زيرا يک ساختار واحد وجود ندارد و توليدات آنها محدود به نوع تراشه گرافيکي مي‌شود.

اين صنايع به زباني واحد نياز دارند که به‌طور عمومي و همگاني قابل دسترسي باشد و در پلتفرم‌هاي مختلف بتوان استفاده کرد. Open CL نيز همراه به DirectX به همين منظور ايجاد شده است. Open CL از نوع متن باز است و سازندگان و برنامه‌نويسان مي‌توانند آن را ويرايش کنند ضمن اينکه توسط انواع پردازشگرهاي سري و موازي مانند cpu و gpu و ساير پردازنده‌ها قابل استفاده هستند.

AMD با کمک تيم‌هايي مثل Bullet و Pixelux تلاش‌هايي را براي ورود اين فناوري به بازي‌ها براي واقعي‌تر شدن محيط بازي انجام داد و موتور فيزيک Bullet که آن هم متن باز است براي انجام محاسبات سه بعدي در اجسام به‌کار گرفته شد ضمن اينکه موتور گرافيکي Pixelux نيز براي پردازش‌هاي فيزيک در محيط‌ها استفاده خواهد شد.

فعلا ATI از Open CL استقبال کرده و سه شرکت فعال در زمينه پردازش‌هاي فيزيک (دو شرکت قبلي به همراه Havok) از پلتفرم باز اين پردازنده‌هاي گرافيکي بهره مي‌برند که اين باعث خواهد شد ATI در زمينه محاسبات غير گرافيکي جلوتر از انويديا قرار بگيرد.

برای اورکلاکینگ کارت HD 5870 گزینه‌های متنوعی وجود دارد. اولین و ساده‌ترین راه استفاده از نرم‌افزار درایور کارت‌های گرافیکی رادئون به نام CCC‌ است. این نرم‌افزار همراه با درایور نصب می‌شود و یک پنل مدیریتی را در اختیار کاربر قرار می‌دهد که در آن علاوه بر مواردی همچون تنظیم سایز تصویر و پروفایل‌های رنگ، می‌توانید فرکانس بخش‌هایی مثل تراشه و حافظه را نیز تغییر دهید. در این نرم‌افزار روی گزینه OVERDRIVE کلیک کنید. در بالای بخش تنظیمات یک قفل قرمز رنگ را خواهید دید که با کلیک روی آن تنظیمات از حالت غیرفعال خارج خواهند شد، حالا می‌توانید فرکانس هسته گرافیکی و حافظه را تغییر دهید. در همین صفحه تنظیمات فن نیز قرار دارد که معمولا به‌طور خودکار و بر اساس دمای تراشه تعیین می‌شود. با این حال در صورتیکه فرکانس افزایش زیادی داشته بهتر است دور فن به صورت دستی تعیین شود. البته در این شرایط نیز معمولا صدای فن آزاردهنده خواهد بود.

بعد از انجام تنظیمات می‌توانید پایداری کارت را با کمک نرم‌افزار تست AMD در همان صفحه بسنجید. یکی از امکانات این بخش توانایی اورکلاک خودکار بر اساس توانایی کارت است. با انتخاب این حالت تراشه شروع به افزایش فرکانس می‌کند و در هر مرحله نیز تست پایداری به صورت اتوماتیک اجرا می‌شود. در نهایت بیشترین فرکانس ممکن مشخص می‌شود.

نــرم‌افزار دیــگری که برای اورکـلاک کارت 5870 استفـــــاده مــی‌شود، AMD GPU Clock Tool نام دارد. ظاهر ساده این نرم‌افزار و حجم کم آن باعث شده کاربردی‌تر از نرم‌افزارهای دیگر باشد ضمن اینکه محدودیت‌های کمتری در مقابل تنظیمات بیش از سطح تعیین‌شده دارد. این موارد اگرچه ریسک کار با نرم‌افزار را افزایش می‌دهند اما برای کاربران حرفه‌ای جذابیت بیشتری دارند.

سومین نرم‌افزاری که می‌توانید از آن برای اورکلاکینگ اکثر کارت‌های گرافیکی استفاده کنید، MSI AFTER Burn نامیده می‌شود. این نرم‌افزار توسط MSI تولید شده با این حال برای اغلب کارت‌های گرافیکی قابل استفاده است. در این برنامه هم می‌توانید مواردی همچون فرکانس تراشه گرافیکی، حافظه و دور فن را تعیین کنید ضمن اینکه امکان مانیتورینگ و کنترل کامل بخش‌های مختلف از جمله دما نیز وجود دارد.

asreertebat.com

.